Alisveris Bagimliligi (Onyomani) Nedir?

Alisveris Bagimliligi (Onyomani) Nedir?

Alisveris Bagimliligi Nedir?

Bagimliliklar; kisileri sosyal, ekonomik, fizyolojik ve psikolojik anlamda olumsuz yönde etkileyen, bir nesneye, kisiye ya da herhangi bir olguya karsi önlenemez derecede istek duymamiza sebep olan davranis biçimleridir. 

Içten gelen dürtülerimiz nedeniyle bir baska olgunun tahakkümü altina gireriz. Kumar, alkol, sigara, seks, internet gibi bagimlilik türleri olmakla beraber alisveris bagimliligi da günümüzde insanlari etkisi altina alan bagimlilik çesitlerinden biridir. Oniomania adi verilen bu bagimlilik türünde, satin alinan ürünün verdigi hazdan ziyade, satin alma davranisinin getirdigi haz ön plana çikmaktadir. Bir ürünü satin almak için almak, almaya dair dürtülerine karsi koyamadigini fark etmek, alisverise ayrilan sürenin normalden fazla olmasi, satin alma eyleminin finansal sorunlara yol açmasi ve bagimliligin yalnizca mani ya da hipomani dönemlerinde meydana gelmemesi belirtilerinden birkaçidir. 

 

Alisveris Bagimliliginin Sebepleri Nelerdir?

Alisveris bagimliliginin belli basli birçok sebebi bulunmaktadir. Riskli tüketim türleri, çevrimiçi alisveris sayesinde ürünlere ulasmanin kolayligi, benlik saygisindaki azalmalar, endise ve depresyon kaynakli duygusal boslugu doldurma istegi, ihtiyaç analizi yapamama ve plansizlik, sosyal statünün getirdigi beklentiler bu sebeplerden bazilaridir. Alisveris bagimliliginin diger psikolojik rahatsizliklarla beraber seyretme olasiligi da çok yüksektir. Yeme bozukluklari, depresyon, borderline kisilik bozuklugu, madde bagimliligi ve diger bozukluklar bu psikolojik rahatsizliklara örnek olarak gösterilebilmektedir. 

Alisveris bagimliliginin ortaya çikis sekilleri kisinin karakterine ve çevresel faktörlere de bagli olarak degisebilmektedir. Kisiler kimi zaman, ihtiyaç dahilinde olmaksizin ani bir dürtü sebebiyle ya da eglence amaçli olarak sepetlerini doldururken, kimi bireyler yeni çikan ürünlere hemen sahip olma istegiyle sanki ihtiyaçlari varmis gibi görerek kesfedici türde bagimliliga sahip olabilmektedirler. Bunlarin yani sira haz odakli, duygusal tatmin amaciyla yapilan ve kisinin alim miktariyla, aldigi hazin paralellik gösterdigi alisveris çesidi bu bagimliliga sahip kisilerde sikça rastlanilan türdendir. Ancak kisinin ilgisi, ürüne ulastiktan kisa bir süre sonra azalmakta ve yeniden ürün arayisina geçmektedir. Bu da, kisilerde bir bagimlilik döngüsü olusmasina sebep olmaktadir. 

Çevresel faktörlere örnek olarak sosyal medya etkisi, kredi karti kullanimi, kisilerle; yapilan alisveris hakkinda konusmaktan duyulan zevk ve alisverisi statü belirleme araci olarak görmek sayilabilmektedir. Reklamlar ve çevrimiçi alisveris arasinda yadsinamaz bir baglanti bulunmaktadir. Hangi ürünü ihtiyacimiz oldugu için aliyoruz, hangi ürünü tamamen sosyal medya ve reklamlarin yönlendirmesi sayesinde aliyoruz tespit etmek güç hale gelmektedir. 

 

Alisveris Bagimliliginin Sonuçlari ve Tedavisi:

Alisveris bagimliligi kisilerde ekonomik anlamda sarsintiya sebep olmakta ve ihtiyaçtan fazla alinan ürünler sebebiyle kisi kendini müsrif hissederek pismanlik yasamaya baslamaktadir. Üstelik ekonomik anlamda müsait olunmayan durumlarda bile kendine hakim olmakta güçlük yasayan kisi, çevresiyle ve ailesiyle sorunlar yasayabilmektedir. Alisveris bagimliligi da tipki kumar bagimliligi gibi, baslangiçta daha iyi hissetmek, kafa dagitmak, bos vakitleri doldurmak amaciyla ortaya çikmaktadir. Davranissal bir bagimlilik çesidi oldugu için ödüllendirici ve pekistirici etkenler sebebiyle kisi alisveris kavramina farkli anlamlar yükleyerek dürtülerini kontrol edememeye baslamaktadir. Duygudurum ve kisilik bozukluklariyla birlikte görülme sikligi da oldugu için, tedavisinde öncelikle bagimliliga sebep olan nedenlerin ortaya çikarilmasi, kisinin alisverise yükledigi anlamlarin ve alisveris sürecinde yasadigi hislerin analiz edilmesi çok önemlidir. Alisveris bagimliliginin ve diger davranissal bagimliliklarin tedavisinde grup terapileri, BDT,EMDR, gibi çesitli terapi sekilleri uygulanabilmektedir. Bunlarin yani sira danisanin arkadas, aile ve sosyal destegi; alisverislerini kredi kartindan ziyade nakit parayla yapmaya çalismasi, alisverise çikacagi vakitlerde yaninda baska birilerinin olmasina özen göstermesi ve stresli hissettigi anlarda kendisine iyi gelecek seylere yönelmeye çalismasi da çok önemlidir.

YUKARI
RANDEVU AL 0332 322 75 57